Ateleja e Zhdukjes: "Livadhet e Fasules" në Serbi, dyshime për varrezë masive

Fati i rreth 1600 personave të zhdukur gjatë luftës së fundit në Kosovë mbetet një plagë e hapur për shoqërinë, gati tri dekada pas përfundimit të saj. Ndonëse një pjesë e trupave janë gjetur ndër vite në varreza masive, mijëra familje vazhdojnë të jetojnë në ankth, pa ditur fatin e të afërmve të tyre. Dyshimet e forta për ekzistencën e varrezave të tjera masive brenda territorit të Serbisë janë rikthyer sërish në qendër të vëmendjes.

Në këtë kontekst, themeluesja e Fondit për të Drejtën Humanitare (FDH), Natasha Kandiq, ka ngritur zërin përsëri lidhur me lokacionin e njohur si “Livadhet e Fasules” në Serbi. Përmes një postimi në rrjetet sociale, Kandiq theksoi se që në vitin 2008 kishte informuar ministrin e atëhershëm serb të Mbrojtjes, Dragan Shutanovac, për dëshminë e një personi. Ky dëshmi tregonte se personi në fjalë kishte transportuar trupa të shqiptarëve të vrarë gjatë luftës në Kosovë drejt një baze ushtarake në zonën e “Livadheve të Fasules”.

Sipas Kandiqit, pavarësisht gravitetit të këtij informacioni, autoritetet serbe nuk ndërmorën asnjë veprim hetimor dhe nuk dhanë asnjë përgjigje zyrtare lidhur me këto pretendime. Kjo mungesë bashkëpunimi dhe transparence ka rritur frustrimin dhe ka theksuar nevojën urgjente për adresimin e kësaj çështjeje humanitare.

Fondi për të Drejtën Humanitare në Kosovë i është bashkuar thirrjeve për hapjen e arkivave të ushtrisë serbe. Kjo kërkesë konsiderohet thelbësore për të zbardhur të vërtetën mbi fatin e personave të zhdukur dhe për të siguruar drejtësi për viktimat dhe familjet e tyre. Organizatat humanitare dhe ato të shoqërisë civile argumentojnë se vetëm me qasje të plotë në dokumentacionin e periudhës së luftës mund të identifikohen të gjitha lokacionet e fshehta të varrezave masive dhe të bëhet e mundur riatdhesimi i mbetjeve mortore.

Zbardhja e fatit të të zhdukurve mbetet një prej pengesave kryesore në procesin e normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Komuniteti ndërkombëtar ka shprehur vazhdimisht shqetësimin për këtë çështje dhe ka kërkuar bashkëpunim më të madh nga të dyja palët. Pa zgjidhjen e kësaj çështjeje, plagët e luftës do të vazhdojnë të mbeten të hapura, duke penguar ecjen përpara drejt pajtimit dhe paqes së qëndrueshme në rajon.