Tregu i Influencerëve në Kosovë: Rregullore të Paqarta Amidë Rritjes Ekonomike

Tregu i influencerëve në Kosovë, një fenomen global që ka gjetur terren të gjerë edhe në vend, po përjeton një rritje të hovshme. Krijuesit e përmbajtjes në platforma si Instagram dhe TikTok përdorin ndikimin e tyre te mijëra ndjekës për të promovuar një gamë të gjerë produktesh dhe shërbimesh – duke filluar nga kozmetika dhe veshjet, deri te restorantet, veturat dhe pompat e derivateve. Kjo veprimtari, e cila shpesh shkon përtej rekomandimeve personale, ka krijuar një ekonomi të re, por të paqartë, për sa i përket rregulloreve dhe mbikëqyrjes.

Një nga sfidat kryesore është mungesa e transparencës për publikun. Ndjekësit shpesh e kanë të paqartë nëse një promovim i caktuar është një opinion personal i sinqertë apo thjesht një reklamë e paguar. Kjo situatë krijon një rrezik për mashtrimin e konsumatorëve dhe dëmton besueshmërinë e vetë influencerëve. Ndërsa në shumë vende të zhvilluara ekzistojnë rregulla strikte për etiketimin e përmbajtjes së sponsorizuar, në Kosovë kjo fushë mbetet e rregulluar dobët.

Administrata Tatimore e Kosovës (ATK) ka theksuar se të ardhurat e gjeneruara nga aktiviteti i influencerëve, për shkak të natyrës së tyre ekonomike, janë subjekt i tatimit sipas legjislacionit në fuqi. Megjithatë, përkundër kësaj deklarate, ATK nuk ka një pasqyrë specifike apo kategori të veçantë për monitorimin e këtij segmenti. Ky mungesë e strukturës së klasifikimit dhe monitorimit të thelluar pengon mbledhjen efektive të tatimeve dhe vlerësimin e saktë të volumit financiar që qarkullon në këtë industri.

Sipas vlerësimeve të ekspertëve të marketingut dixhital dhe burimeve nga tregu, ky sektor gjeneron miliona euro të ardhura çdo vit. Shumë prej këtyre fondeve qarkullojnë pa u dokumentuar plotësisht, duke shkaktuar humbje potenciale për buxhetin e shtetit. Përveç kësaj, mungesa e një kuadri ligjor të qartë u lejon shumë influencerëve që të veprojnë në një “zonë gri”, ku përgjegjësitë ndaj konsumatorëve dhe shtetit mbeten të paqarta.

Për të adresuar këtë çështje, është e domosdoshme që institucionet përkatëse të Kosovës të bashkëpunojnë për të hartuar dhe zbatuar rregullore specifike. Këto rregullore duhet të përfshijnë detyrime për etiketimin e qartë të reklamave të paguara, standarde për transparencën financiare dhe procedura të detajuara për tatimin e të ardhurave. Një qasje e tillë do të krijonte një ambient më të drejtë dhe transparent si për influencerët, ashtu edhe për konsumatorët dhe shtetin.